Een reis tussen werelden. Ontmoetingen met openhartige, hartelijke mensen. Respect en vreugde voor toeristen die de schoonheid van het land achter armoede en verwoesting zien en waarderen. Een land dat alles heeft wat wereldontdekkers en avonturiers zich kunnen wensen.
tempel
Als Rustham met zijn gasten een rondleiding door 'zijn' stad begint, heeft hij een paraplu bij zich. "Het moessonseizoen loopt net ten einde", glimlacht hij, "je weet maar nooit." Wie zijn eerste moessonregen heeft meegemaakt, weet dat een klassieke Duitse regenjas vrijwel nutteloos is. Binnen enkele seconden staat het water op straat en lijken de druppels uit alle richtingen te komen. Maar vandaag is het warm in Kathmandu. De lucht staat stil in de kom, de smog van de uitlaatgassen van de talloze brommers, oude auto's en gammele vrachtwagens hangt als een kaashoed boven de hoofdstad van Nepal. Nu vraagt menig iemand zich af waarom hij juist hier een deel van zijn vakantie moet doorbrengen. Maar Kathmandu is – net als de rest van het land – uniek. Een smeltkroes van religies, culturen en mensen.
Het is niet de eerste keer dat ik hier aankom. Bij het naderen van de stad ontvouwt zich een sensationeel uitzicht over de groene heuvels van de vallei, aan de verre horizon zijn vaag de met sneeuw bedekte toppen van de 8000 meter hoge bergen te zien. Een regenboog strekt zich uit over de daken en lijkt een teken van welkom en een sprankje hoop voor de aankomenden. Toeristen in trekkingkleding uit het westen en lokale bewoners die in de Emiraten werken om hun hier wonende families te onderhouden, stromen uit het vliegtuig. Rustham wacht ons al op en hangt ons de verplichte witte sjaal "voor een goede reis" om de nek.
Deze stad is luidruchtig, chaotisch en vies. En toch heeft ze een latente charme, een aantrekkingskracht waaraan bijna geen enkele bezoeker van Kathmandu kan ontsnappen. Nieuwkomers in een van de armste landen van Azië kunnen de eerste minuten behoorlijk in shock raken. Ik daarentegen geniet van de indrukken die ik langs de kant van de weg opdoe: handelaren met verouderde fietsen bieden kilo's bananen aan, rikscha-chauffeurs strijden om klanten, een bonte mengeling van kleurrijk geklede vrouwen, monniken in rode gewaden en kinderen in schooluniformen komen voorbij. In de verte zie ik Swayambunaht, een van de belangrijkste boeddhistische stoepa's op een heuvel midden in de stad.
Net als bijna alle toeristen verblijven ook wij in Thamel, de bruisende winkelwijk. De steegjes zijn smal, handelaars verkopen breiwerk, trekkinguitrusting, thee, zijden sjaals en kunstnijverheid. Ik hou van deze drukte, de open mensen en de volgepropte steegjes. Als je door dit doolhof slentert, vergeet je de tijd. Het is een kleine, bruisende en verwrongen wereld op zich die zich hier aan de bezoeker voordoet. Als uitgesproken fan van Kathmandu beland ik natuurlijk bij Pilgrim's – waarschijnlijk de spannendste en beroemdste boekwinkel ter wereld – en drink ik mijn Italiaanse cappuccino in de Duitse bakkerij. Om te genieten van lassi, een yoghurtdrankje, rijden we naar Bakthapur, waar je naar verluidt de beste kunt krijgen in het Tibetaanse café met uitzicht over het levendige Durbar Square. Naast Patan behoort deze voorstad van de hoofdstad tot de beroemdste culturele monumenten van het land.
Er hangt rook in de lucht. Aan de rand van ... worden de met doeken bedekte en met bloemen versierde lijken op grote brandstapels verbrand. De hele familie komt samen voor dit ritueel. Voor de toeschouwer is de ritus in Pashabunath een mengeling van fascinatie en afkeer. Op weg naar de tempels koop ik een ketting van rudraksha-zaden. Deze zou ziektes afweren en geluk brengen. Op de heuvel Swayambunath turnen de apen en wachten ze op een kans om iets eetbaars te stelen. Handelaars proberen gebedsmolens, klankschalen en armbanden met Boeddha's ogen aan de man te brengen en tussen gelovigen, toeristen en bedelende vrouwen met baby's in hun armen krijg ik steeds weer een vrij uitzicht op de stad. Mijn favoriete plek is echter Bodnath. De waarschijnlijk beroemdste stoepa symboliseert het land als geen andere plek. Al bij de eerste stappen rond het imposante bouwwerk kom ik in een bijna meditatieve stemming. De geur van wierook vermengt zich met het gemompel van de biddende monniken uit het klooster, honderden gebedsvlaggen wapperen in de wind en uit de talloze kleine winkeltjes klinkt "Om mani padme om" – de mantra zonder welke niets in Nepal lijkt te functioneren. Het meditatieve gezang blijft in je hoofd hangen en begeleidt je tijdens de wandeling rond de stoepa, altijd met de klok mee. De ogen van Boeddha zijn alomtegenwoordig en volgen je, waar je ook staat. Op een gegeven moment weet je niet meer waar het begin en het einde zijn. "De oneindige lus", zou Rustam zeggen. De tekenen van het boeddhisme laten je in dit land niet los – of je dat nu wilt of niet.
trekking
Regen. Regen van boven, van opzij en van onder? Wat er echter van de grond kwam, waren geen druppels, maar bijna schattige kleine bloedzuigers, "leaches" zoals onze trekkinggids lachend zegt, en hij helpt ons om de bloedzuigers te verwijderen, "they come with the rain". Na korte tijd zitten mijn oorspronkelijk witte wandelsokken vol bloedvlekken. Nu weet je tenminste waarom je je broek in je sokken moet stoppen. Langzaam gaat het bergopwaarts, door een dampend, bloeiend en ongerept regenwoud. Of het vocht nu afkomstig is van het zweet van de inspanning of van de eindeloze regen, is al snel niet meer te onderscheiden. Maar op een gegeven moment hebben we het dorp bereikt. De steegjes zijn uitgestorven. Een vrolijk lachende Nepalese vrouw wenkt ons naar haar kleine herberg. Op de met folie afgedekte veranda serveert ze ons hete chai, zichtbaar geamuseerd door de wandelende toeristen in regenjassen, druipnat en toch vol motivatie om de prachtige Annapurna Range te voet te ontdekken. Op dit moment kun je je niets beters voorstellen!
Aankomst in de Basanta Lodge. Een paar schuchtere zonnestralen breken door de wolken, een blauwe strook verschijnt en geeft vrij zicht op het legendarische uitzicht op de hele Annapurna-bergketen. Het is een adembenemend gezicht. De oneindige waardigheid en macht van deze hoogste bergen ter wereld maken ons sprakeloos. Terwijl wij zweten in het nog subtropische klimaat, lijken de toppen, gevangen in eeuwig ijs en sneeuw, boodschappers uit een andere wereld.
Tijger
De weg slingert zich door een smalle vallei. Aan de ene kant begrensd door hoge rotswanden waar het water overheen stroomt, aan de andere kant een diepe kloof waar de Narayani zich doorheen kronkelt. Het is de belangrijkste verkeersader naar India. Kleurrijk versierde vrachtwagens, pick-ups met geiten, bussen vol mensen en daar tussenin wij. Dicht bij de helling staan primitieve houten hutjes waar op open vuur dhal en momo's worden aangeboden aan de reizigers. Daartussen springen kleine kinderen rond – een nachtmerrie voor onze Duitse zorgzame mentaliteit. Met avontuurlijke inhaalmanoeuvres probeert onze sensationeel getalenteerde jonge chauffeur wat sneller vooruit te komen – wat uiteindelijk echter niet echt lukt. Geduld en kalmte zijn hier geboden. Maar op een gegeven moment is dit overwonnen, de vallei ligt achter ons en we bereiken eindelijk het Chitwan National Park.
Om maar meteen met de deur in huis te vallen: we hebben geen tijgers gezien – alleen een verse pootafdruk op het modderige pad. Maar we hebben veel meer ontdekt in dit zeer ongerepte en weinig bezochte nationale park. Aziatische neushoorns, luie krokodillen, badende olifanten (die er plezier in scheppen om ons ook een douche te geven) en een betoverend landschap dat, net als de traag stromende rivier, het tempo en de mentaliteit van het leven en de mensen hier bepaalt.
Wat zou ik allemaal kunnen schrijven over dit woeste en serene, prachtige en veeleisende land. Over de Manaslu, die als een machtige bewaker boven het kleine bergstadje Gorkha uittorent. Over Pokhara, dit gezellige stadje aan het Phewa-meer, dat vol zit met avonturiers uit de hele wereld, over het indrukwekkende Annapurna-massief, dat elke dag weer voor sensationele uitzichten zorgt. Over de vele kleine gebeurtenissen langs de weg. En over mensen die hier ondanks alle tegenslagen met overtuiging leven.
In Nepal beleef je een rollercoaster aan emoties. Tussen enthousiasme en verlegenheid, nederigheid en fascinatie weet het kleine landje te midden van de hoogste bergen ter wereld mij opnieuw te betoveren. En dat is zeker niet de laatste keer.
©Susanne Pinn
