In Afrika lopen de klokken anders. Alles heeft zijn tijd nodig. Het observeren. Het rijden. De kleine gebeurtenissen van alledag. Maar wie zich op het continent begeeftwordt beloond: met de grootsteßdierlijke paradijzen op aarde.
Hakuna matata? Er zijn hier wel degelijk problemen, ook al beweert deze veelgebruikte uitdrukking in het Kiswahili het tegenovergestelde. Als u de derde 'punch' hebt, dat wil zeggen een lekke band. Of als de voorraden weer eens ten prooi zijn gevallen aan de gillende bavianen, die door open ramen naar binnen klimmen. Maar deze kleine ergernissen zijn snel vergeten als er naast de auto met lekke band plotseling vijf behulpzame mensen uit het niets verschijnen. Een leeuwenfamilie die langs de weg wandelt. De zon die gloeiend rood boven de steppe opkomt.
Philbert en Jabali vergezellen ons op onze tocht door de Serengeti. Dit is eigenlijk de beste manier om op safari te gaan: met een chauffeur die de beste route kiest en vakkundig kuilen ontwijkt, en een gids die een wandelende encyclopedie lijkt te zijn.
Er zijn talloze lessen te leren over safari's. De belangrijkste is dat alles in Afrika anders is. Wegen worden overspoeld door zand, geldautomaten werken niet (daarom moet je altijd voldoende Amerikaanse dollars bij je hebben) en de hippo-pool, waar normaal gesproken altijd nijlpaarden te zien zijn, is leeg. "Pole, pole", glimlacht Jabali, "rustig aan". Als de nijlpaarden er vandaag niet zijn, dan misschien morgen. Over vier dagen zijn we in Arusha, daar is een bank die dollars wisselt (wat ze dan weer niet doet) en Philbert kent alle wegen. Ook zonder kaart. Bij de klim naar de Ngorongoro-krater begeeft onze jeep het en alleen door alle waterreserves in te zetten, kan hij de laatste etappe naar het kamp op de bijna 3000 meter hoge kraterrand volhouden. Hier staat ook de urn met de as van Bernhard Grzimek, direct aan de voet van de gedenksteen voor zijn zoon, wiens vliegtuig in 1959 neerstortte na een botsing met een gier. Nu neemt iedereen niet alleen de wildernis serieus, maar ook de mogelijke onzekerheden op dit continent.
De rit van de Ngorongoro-krater naar het Serengeti National Park duurt ruim vijf uur. Een afstand van ongeveer 80 kilometer. Eenmaal aangekomen moet je het idee loslaten dat hier voortdurend grootse drama's in de dierenwereld plaatsvinden. In plaats daarvan kun je gemakkelijk twee uur lang vanuit je safariauto een luipaard in een boom zien liggen. Als je geluk hebt, verandert hij een keer van positie. Een kudu sjokt onder hem door. Maar verder gebeurt er niets. In plaats daarvan kijken we hoe twee leeuwenwelpjes zich vermaken met een stokstaartje. We rijden eindeloos achter een aantal gestreepte achterwerken aan, die zich door niets van hun pad laten afbrengen. En we verbazen ons over de springende impala's, die door hun alomtegenwoordigheid in het beeld van de steppe niet echt worden opgemerkt. We overnachten in een kamp midden in de Serengeti. Zonder noemenswaardige hekken. Een avond bij het kampvuur onder de Afrikaanse sterrenhemel mag tijdens een tour zeker niet ontbreken. In het donker zijn de zintuigen scherper en nemen we het gebrul van de leeuwen, het gegiechel van de hyena's en het gekrijs van de bavianen onnatuurlijk luid waar. 's Ochtends komt de zon als een rode bal boven de acaciabomen op en dompelt de steppe onder in zacht licht. Grote pootafdrukken leiden rond het kamp. Wrattenzwijnen scharrelen opgewonden heen en weer met hun staartjes omhoog. In de struiken grazen enkele antilopen vredig. Met onze kop koffie in de hand laten we het landschap op ons inwerken. Een Afrikaans ansichtkaartidyllisch tafereel.
In deze tuin van Eden hebben dieren een permanent verblijfsrecht. En afhankelijk van het seizoen zijn er in de verschillende gebieden verschillende aantallen. In september lijken de steppen van de Mara zwart. Gnoes, zo ver het oog reikt. Daartussen een paar zebra's. Met het begin van het regenseizoen in november trekken ze zonder visum over de grens van Tanzania naar Kenia, van de uitgestrekte Serengeti over de Mara-rivier naar de Masai Mara. Je kunt alleen maar hopen dat zo'n trektocht niet vlak voor je auto de weg kruist. Want dan is het wachten geblazen. Lang wachten. Maar tot grote vreugde van de toeristen en de leeuwen groeit het aantal gnoes en zebra's gestaag. Dankzij Bernhard Grzimek en de toenmalige president van Tanzania, Julius Nyerere, staat vandaag een derde van Tanzania onder bescherming. In de buurlanden is de situatie vergelijkbaar. En Grzimek? Iedereen kent hem hier. "Ah, Duitsers! Zoals Grzimek! Goede vent!", horen we van de pompbediende in Karatu.
De beste safari-ervaring krijgt u wanneer u de diversiteit van de landen in Oost-Afrika ontdekt. Eenvoudige lodges en luxe kampen. Grote dieren en kleine avonturen langs de weg. Bruisende steden en eenzame steppen. Mount Kenya en de stranden aan de Indische Oceaan. Wie ooit een kitscherige Afrikaanse zonsondergang bij het vuur heeft meegemaakt en naar de nachtelijke geluiden heeft geluisterd, wil deze ervaring niet meer missen. Of wat dacht u ervan om in een luxe lodge een vleugje 'Out of Africa' te proeven? Aan witgedekte tafels dineren en met een glas whisky in de hand genieten van het uitzicht op de Hippo Pool?
Hoe u Kenia of Tanzania ook ontdekt, laat u betoveren door de Afrikaanse spirit. Tel zebra's in de Mara en observeer vissers op het Victoriameer. Verwonder u over duizenden flamingo's aan het Nakurumeer of wacht tot de wolken de top van de Kilimanjaro vrijgeven. Het is moeilijk om afscheid te nemen van dit stukje aarde dat zo rijkelijk door de schepping is bedeeld. "We hadden Afrika nog niet verlaten", vertelde Ernest Hemingway ooit, "maar als ik 's nachts wakker werd, lag ik daar te luisteren, al vol heimwee." Wie ooit Afrika heeft mogen ervaren, weet wat hij daarmee bedoelde.
©Susanne Pinn
